This post is also available in: English (Angle)
Pandan Koup di Mond FIFA 2026 la, fanmi ayisyen, jèn ak lidè kominote yo te rasanble nan tout Ayiti ak nan dyaspora a pou fete ekip nasyonal yo ak anpil lòt bagay ankò. Yo te souke drapo, yo te defile ak bann rara, te chante epi danse, pataje kilti yo ak vwazen yo ak fanatik foutbòl ki soti toupatou nan mond lan. Pou ayisyen yo, tounwa a te pote yon moman fyète kolektif ki te depase anpil limit. Pou moun ki te konn konnen Ayiti prensipalman atravè tit nouvèl kriz, li te ofri yon nouvo fason pou yo konnen vwazen yo atravè lajwa, istwa, kilti ak posiblite.
Ayiti retounen nan Koup di Mond lan apre plis pase 50 an. Kisa sa vle di?
Klike sou foto ki anba yo pou agrandi diaporama a
Melissa Queenie Sapini se yon jounalis ki te genyen kouwòn Miss Universe Haiti 2025, ak Miss Massachusetts USA 2024. Sapini te animen fèt pou gade match Ayiti kont Ekòs la nan Boston. “Chanm nan te tranble,” li te ekri sou Instagram. “Yo t ap fè listwa e nou te santi chak segonn ladan l.”
Carlos Iriarte, Konsil Jeneral Meksik nan Boston, ak yon vandè nan Discover Haiti. Iriarte te youn nan plizyè diyitè ki soti nan divès peyi ki te vini pou fete Ayiti.
Charles Liao, Biwo Ekonomik ak Kiltirèl Taipei nan Boston, ak Ruthzee Louijeune, manm Konsèy Vil Boston epi pitit imigran ayisyen. Yon piblikasyon sou paj Facebook Taiwan nan Boston di, “Direktè Jeneral Liao te voye pi bon swè l bay <a ” href=”https://www.facebook.com/hashtag/teamhaiti?__cft__%5B0%5D=AZZxbcRCdy56rUNJp0qYzW5kFLanBOA73C_CJP759Js3WafnNhXVgYB8ySvSZHc535SqJxgzFo3vaU18axidpwG05VqL1t7_fAjn_P9NKRGGvwA_DDg7BbJeSKyxCYspIp-7YgNBrFM7RhJ0eSTujDkh5u3c3Qf4uUyneyImOsdWxQ&__tn__=*NK-R”>#TeamHaiti pou yon tounwa ki gen siksè e li te eksprime konfyans nan ekip la pandan l ap reprezante Ayiti ak fyète sou sèn mondyal la.”
Hans Patrick Domercant ak Emmanuel Jean ki soti nan Chanm Komès Etazini-Ayiti, ak lòt patisipan nan Discover Haiti. “Foutbòl se yon pati nan kilti nou, yon pati nan idantite nou,” se sa Domercant te di CBS Boston nan evènman an. “Sa a se youn nan fason popilè pou rasanble moun.”
Anbasadè Ayisyen Lionel Delatour nan Discover Haiti. Anvan ak pandan Koup di Mond 2026 la, Delatour te pran opòtinite pou l rankontre plizyè fwa ak lidè nan filantwopi ak biznis nan vil k ap akeyi Koup di Mond lan ak lòt kote.
Premye Minis Ayiti Alix Didier Fils-Aimé ak Guerda Nicolas, pwofesè sikoloji klinik, prezidan Ayiti Community Trust epi gwo fanatik espò. Nan yon moman kote li nesesè petèt plis pase janm, lidè sivik nan Ayiti ak dyaspora a ap montre yo pare pou leve defi ki se chèche solisyon pou Ayiti.
Gwo prezans diplomatik nan Discover Haiti montre opòtinite yon gwo evènman espòtif kapab kreye. Soti agoch rive adwat, Konsil Jeneral Meksiken Carlos Iriarte, Prezidan Chanm Komès Etazini-Ayiti Hans Patrick Domercant, Konsil Jeneral Ayisyen Regine Etienne, ak Charles Liao ki soti nan Biwo Ekonomik ak Kiltirèl Taipei nan Boston.
Premye Minis Ayiti Alix Didier Fils-Aimé te pwononse yon diskou epi l te pase nan mitan foul moun yo nan Discover Haiti. Pandan remak li yo, Fils-Aimé te mete aksan sou enpòtans “komès, pa èd” pou lavni Ayiti.
Estati Martin Luther King Jr. nan Morehouse College nan Atlanta. Enstitisyon an konekte ak Ayiti atravè pwogram akademik ak kiltirèl ak efò imanitè. Manm fakilte Morehouse ak dwayen Dr. Regine Jackson se aktyèl prezidan Asosyasyon Etid Ayisyen (Haitian Studies Association, HSA), e Morehouse te akeyi plizyè evènman HSA.
Nan Boston ak Atlanta, fanmi yo te rasanble ansanm ak eksitasyon ak lajwa
Noelle-Grace Jean-Louis ak papa l, Darren, kenbe yon mayo fanatik Ayiti. Yo fè pati anviwon 25,000 ayisyen nan zòn Atlanta a, sa ki fè l vin senkyèm pi gwo popilasyon Ozetazini. Anpil moun kenbe lyen ak Ayiti, ki gen ladan l rete an kontak ak fanmi, voye lajan, epi ankouraje kilti a lòt bò dlo.
Evènman an, se Chanm Komès Etazini-Ayiti ki te òganize l, ansanm ak konsila jeneral Ayiti nan Boston, Vil Boston, ak WKKF. Li te gratis epi ouvè pou piblik la, ak objektif pou fete kilti ayisyen anvan premye match Ayiti nan Koup di Mond lan.
Tab Sant Kiltirèl Toussaint Louverture nan Massachusetts (Toussaint Louverture Cultural Center of Massachusetts, TLCC). TLCC a te louvri an 2025 toupre North Station nan Boston. Yon inisyativ Ayisyen-Ameriken Ini (Haitian Americans United), li ankouraje kilti ayisyen atravè pwogram edikatif ak evènman, montre lang, istwa ak atizay Ayiti.
Kaseem Ladipo ak Rony Sanon akeyi jèn jwè sou yon otobis ki prale nan Mercedes-Benz Stadium pou akonpaye ekip Ayiti ak Mawòk sou teren an pou match Koup di Mond 24 Jen yo. Soccer in the Streets fè pati òganizasyon kominotè ki rekonèt fason espò ka enfliyanse pèsepsyon moun sou tèt yo ak moun ki bò kote yo.
Lè Ayiti te kalifye pou premye Koup di Mond li a nan plis pase 50 an, li te sanble pou kèk fanatik tankou yo te deja genyen. Sou pi gwo sèn nan mond lan, plizyè milyon moun atravè lemond t ap tande im nasyonal ayisyen an, La Dessalinienne, chante nan estad Ozetazini. Yon fanatik espò ayisyen ki fanatik jouk nan zo te di tande omaj emouvan sa a pou ewo revolisyonè Ayiti a, Jean-Jacques Dessalines, te gen plis valè pase nenpòt meday. Retounen nan Koup di Mond lan te yon opòtinite tou pou prezante Ayiti pi lwen pase tit nouvèl yo.
Fanatik espò tout kalite te koute im sa a, wè drapo sa a, epi tande rèl “Grenadye Alaso!” Konsa, yo te goute yon ti moso nan istwa ayisyen an.
Gen prèv ki montre moman espò tankou sa yo ka gen yon enpak dirab. Rechèch ki soti nan Robert Wood Johnson Foundation (RWJF) te jwenn lè moun wè mesaj sou kesyon sosyal enpòtan atravè espò, sa ka motive yo pou yo pran aksyon, tankou kòmanse konvèsasyon ak zanmi ak fanmi sou kesyon sa yo.
Yon bagay yo te souvan wè nan vil ki t ap akeyi Koup di Mond lan se te fanatik ki te montre kiriyozite oswa menm ankouraje ekip ki soti nan lòt peyi. Nan Boston, yo te wè fanatik ekosè yo k ap dirije sa yo rele “envazyon Tartan” k ap danse nan lari yo sou mizik ayisyen epi ap vizite restoran ayisyen lwen estad la ak otèl yo.
Pandan kèk semèn ekstraòdinè, Koup di Mond lan te montre plizyè milyon moun yon Ayiti yo pa prèske janm wè nan tit nouvèl yo. Yo te jwenn yon ti apèsi sou yon nasyon ki konekte atravè fwontyè, ki gen rasin fon nan yon istwa remakab ak kilti, epi ki plen moun ki gen tout rezon pou fete kiyès yo ye epi imajine kisa k ap vini an.
Rankontre timoun, paran ak lidè kominote ayisyen nan Atlanta
Johanna Kernizan-Van ak pitit fi l ki gen 10 an, Josephine “Josie” Van, yon jwè foutbòl nan òganizasyon ki pa fè pwofi Soccer in the Streets ki baze nan Atlanta. Li te akonpaye gadyen Les Grenadiers ak kapitèn ekip la Johny Placide sou teren an pou match Ayiti-Mawòk la nan dat 24 Jen nan Mercedes-Benz Stadium.
Josephine “Josie” Van ki gen dizan fè pati Soccer in the Streets, yon òganizasyon pou devlopman espò ak jèn. Li te kontan akonpaye gadyen ak kapitèn Les Grenadiers yo sou teren an nan Atlanta. Li te di Atlanta News First li te espere voye yon mesaj: “moun, espesyalman ti fi ayisyen, ka vin nenpòt sa ou mete nan tèt ou.”
Fanmi Laguerre la. Salomon Laguerre se yon imigran ayisyen ki kounye a ap egzèse dwa travay nan sektè antrepriz yo, pandan l ap fè travay volontè aktivman nan kominote l. Li se yon egzanp sou fason imigran ayisyen yo souvan kontribye nan sosyete a nan divès fason, kit yo peye yo kit yo pa peye yo.
Regine Jackson, Dwayen nan Morehouse College, pwofesè, epi chèchè sou dyaspora ayisyen an. Li se tou prezidan asosyasyon nasyonal Etid Ayisyen an, ki te òganize konferans anyèl 2023 li a nan Morehouse.
Foutbòl sèvi kòm yon lyen ant jenerasyon, epi ant Ayiti ak dyaspora a.
Ronica Fortuné, fondatè Kroneek, yon mak atik an kwi ak akseswa ki soti Pòtoprens. Fortuné te youn nan plizyè atis ayisyen ki te parèt nan Discover Haiti, sa ki montre sèlman yon ti pòsyon nan enèji kreyatif ayisyen ki genyen an Ayiti, Boston ak nan tout dyaspora a.
Charlot Lucien, lidè lokal ak powèt, ak yon kat jeyografik ki montre sit istorik ki gen rapò ak Ayiti Ozetazini. Li menm ak madanm li, Marie Evangeline Roussel, te vizite kote atravè Etazini ki gen rapò ak pèsonaj istorik ak evènman ayisyen. Li fè pwomosyon tou pou atis ayisyen nan New England, tankou pibliye liv penti ayisyen lokal.
Paulette Firmin te sèvi plat tradisyonèl ayisyen nan restoran lokal li a, Marabou Café, nan Discover Haiti. Firmin te ekri sou Facebook li te kontan pou l te youn nan anpil vandè “ki te gen chans wè anpil gwo pèsonalite ayisyen ak pèsonalite lòt peyi reyini pou fete epi diskite sou listwa k ap ekri a.”
5. Timoun ak jèn yo ap pote idantite sa a ak pwòp lide pa yo sou Ayiti nan lavni
Depi l te piti anpil, Rebecca Zama te konn chante nan evènman ayisyen nan zòn Boston. Kounye a, li se yon avoka imigrasyon ak direktè egzekitif nan yon òganizasyon ki pa fè pwofi k ap travay ak jèn nan sid Ayiti. Li fè pati anpil Ayisyen-Ameriken ki pataje talan yo ak peyi kote yo te grandi a pandan y ap kontribye an retou nan peyi orijin paran yo.
Jèn jwè foutbòl Josiah King. Josiah pa jwenn chans pou l wè papa l depi yo te depòte l an Ayiti, men fanmi l kenbe lyen l ak rasin ayisyen li yo ak kilti l.
Boston
“Foutbòl se yon pati nan kilti nou, yon pati nan idantite nou,” Prezidan Chanm Komès Etazini-Ayiti a, Hans Domercant, te di CBS News Boston nan dat 12 Jen.
Boston
“Foutbòl se yon pati nan kilti nou, yon pati nan idantite nou,” Prezidan Chanm Komès Etazini-Ayiti a, Hans Domercant, te di CBS News Boston nan dat 12 Jen.
Li te nan Discover Haiti, yon evènman Chanm nan te òganize, an patenarya ak Fondasyon W.K. Kellogg (WKKF), Vil Boston ak Konsila Jeneral Ayiti nan Boston.
Gen prèske 70,000 imigran ayisyen ak fanmi yo nan zòn gran Boston an, k ap fè anpil kontribisyon ekonomik ak kiltirèl nan rejyon an.
Discover Haiti te gen pou objektif pou eksplwate lafyèv Koup di Mond lan epi fete Ayiti nan prezante manje, atizay, mizik, danse ak tèm kiltirèl ayisyen. Envite yo te gen chans wè tou egzibisyon inik ki gen ladan yon ekspozisyon mòd ki prezante chemiz Koup di Mond yon atis lokal te desine.
Plizyè santèn manm dyaspora ayisyen an nan Boston te patisipe nan evènman an, ansanm ak anpil lòt ki soti deyò rejyon an. Pami patisipan yo te gen premye minis ayisyen an, manm Konsèy Vil Boston ak Ayisyen-Ameriken Ruthzee Louijeune, ak reprezantan konsilè ki soti nan plizyè peyi, ki gen ladan Meksik ak Brezil.
Yon deklarasyon ki soti nan Chanm Komès Etazini-Ayiti a te dekri evènman an kòm yon pati nan efò li yo pou chanje naratif dominan sou Ayiti a pou l vin yon naratif ki santre sou inovasyon, envestisman, fyète, kilti ak opòtinite.
Atlanta
“Pafwa yo pa montre nou nan pi bon limyè a,” Johanna Kernizan-Van te di Fox5 Atlanta nan dat 24 Jen.
Atlanta
“Pafwa yo pa montre nou nan pi bon limyè a,” Johanna Kernizan-Van te di Fox5 Atlanta nan dat 24 Jen. Li t ap pale sou fason negatif yo souvan prezante Ayiti nan medya yo, pandan l t ap eksplike lajwa l konsènan patisipasyon Les Grenadiers nan Koup di Mond lan. “Se yon bèl bagay pou nou reyini ankò, santi nou tèlman kontan, motive… Tout moun ap pare pou gade Ayiti sou ekran an.”
Sa pèsonèl pou Kernizan-Van paske li se ayisyen, epi tou paske pitit fi li a, Josephine “Josie” Van, te youn nan 22 jèn jwè foutbòl nan Atlanta ki te akonpaye ekip Ayiti ak Mawòk yo sou teren an pou gwo match yo nan Estad Mercedes-Benz. An reyalite, se Josie, ki gen 10 an, yo te chwazi pou mache bò kote gadyen ak kapitèn ekip Ayiti a, Johny Placide.
Opòtinite a te vini atravè yon patenarya ant FIFA ak Soccer in the Streets, yon òganizasyon ki pa fè pwofi nan Atlanta ki defann epi bay espas kominotè pou foutbòl epi ankouraje devlopman jèn yo atravè pwogram espò.
Josie ak manman l, ansanm ak plizyè lòt jèn jwè foutbòl ak fanmi yo, te parèt nan yon evènman rakonte istwa Soccer in the Streets ak WKKF te òganize, ki te vize kaptire eksitasyon an alantou patisipasyon Ayiti nan Koup di Mond lan, ansanm ak lajwa jèn lokal yo, fyète kiltirèl ak lidèchip.
Josie te reprezante tout sa a lè li te di Atlanta News First li te kontan anpil sou enpak prezans li sou teren an ta ka genyen, “paske kounye a moun, espesyalman ti fi ayisyen, ka vin nenpòt sa ou mete nan tèt ou.”
Seri aktivite jèn ki gen rapò ak Koup di Mond lan nan Atlanta te abouti nan yon konvèsasyon kominotè nan Morehouse College istorik la, anba direksyon Regine Jackson, dwayen kolèj la ak chèchè sou dyaspora ayisyen an. Konvèsasyon an te mete aksan sou wòl espò kòm yon katalis pou devlopman jèn yo, koneksyon kominotè ak chanjman naratif.
Resous yo
Pou plis enfòmasyon sou siyifikasyon Ayiti nan Koup di Mond lan ak fason evènman espòtif yo ka gen yon enpak dirab, gade resous ki lye anba a.
-
American Economic Review: Building Nations through Shared Experiences: Evidence of African Football (Bati Nasyon atravè Eksperyans Pataje: Prèv Foutbòl Afriken)
-
Atlanta News First: Local 10-year-old tapped to escort Haitian team onto field at Atlanta Stadium (Yon timoun lokal 10 an yo chwazi pou akonpaye ekip ayisyen an sou teren an nan Atlanta Stadium)
-
CBS Boston: Haiti fans celebrate World Cup return in Boston after 52 years: “Soccer is part of our culture” (Fanatik Ayiti fete retou Ayiti nan Koup di Mond lan nan Boston apre 52 an: “Foutbòl se yon pati nan kilti nou”)
-
The Conversation: Haiti at the World Cup is more than an underdog tale – it is the story of global migration (Ayiti nan Koup di Mond lan se plis pase istwa yon ekip pèsonn pa t bay chans – se istwa migrasyon mondyal )
-
Fox 5 Atlanta: World Cup Atlanta: Youth soccer players escort Haiti, Morocco teams (Koup di Mond Atlanta: Jèn jwè foutbòl akonpaye ekip Ayiti ak Mawòk)
-
Major League Soccer: Haiti’s World Cup Dream Is Bigger Than Sports (Rèv Koup di Mond Ayiti a pi gwo pase espò)
-
Othering & Belonging Institute: Are you excited about the World Cup? It’s because you belong. (Èske w kontan anpil pou Koup di Mond lan? Se paske ou fè pati yon kominote.)
-
Robert Woods Johnson Foundation: Narrative Change through Sports & Gaming among Teens (Chanjman Naratif atravè Espò ak Je Videyo nan mitan Jèn yo)
-
University of Delaware: How the World Cup Unites Fans Across the Globe (Fason Koup di Mond lan Ini Fanatik atravè Lemond)
- US Haitian Chamber of Commerce: The City of Boston experienced a powerful celebration of Haiti’s culture, resilience, excellence, and global pride. (Vil Boston te viv yon selebrasyon pwisan kilti Ayiti, rezilyans, ekselans, ak fyète mondyal.)


































Comments